Cmentarze z kosmosu: na Węgrzech znaleziono rzadką szablę z epoki Awarów

1 października 2025, 10:14

Węgierscy archeolodzy, pracujący w ramach projektu „Cmentarze z kosmosu” odkryli w pobliżu Székesfehérvár grób dorosłego mężczyzny, w którym złożono rzadką szablę z epoki Awarów. W połowie VI wieku Awarowie utworzyli silne państwo z centrum na Nizinie Węgierskiej. Stanowili poważny problem dla Bizancjum, z którym prowadzili liczne wojny. W 626 roku we współpracy z Persami oblegli Konstantynopol. Po nieudanym zdobyciu stolicy Bizancjum ich państwo zaczęło chylić się ku upadkowi. Ostatecznie zostało podbite przez Karola Wielkiego na początku IX wieku.



Kolejny skandal z udziałem Hobby Lobby. Władze USA skonfiskowały Tabliczkę ze snem Gilgamesza

3 sierpnia 2021, 11:26

Amerykański Departament Sprawiedliwości wydał nakaz konfiskaty starożytnej glinianej Tabliczki ze snem Gilgamesza. Przyczyną konfiskaty jest jej nielegalne wwiezienia na teren USA i sprzedaż firmie Hobby Lobby ze sfałszowanymi informacjami o pochodzeniu. Licząca około 3500 lat gliniana tabliczka z zapisaną językiem akkadyjskim sekwencją snu ze słynnego poematu.


Policja oddała skonfiskowane przed 100 lat przedmioty związane z „czarną magią”

15 grudnia 2020, 13:00

Muzeum w Rio de Janeiro odzyskało z rąk policji skonfiskowane przed ponad 100 laty artefakty związane z „czarną magią”. Przedmioty te zostały skonfiskowane w latach 1889–1945 z miejsc kultu wyznawców candomble i umbandy w czasach, gdy praktykowanie tych wierzeń było zakazane


Kolekcja Muzeum Porcelany w Wałbrzychu wzbogaciła się o unikatową lampę za niemal 50 tys. zł

13 września 2022, 11:36

Muzeum Porcelany w Wałbrzychu kupiło unikatową lampę „Muzykująca dama” projektu Stanisława Emila Czapka (projekt 1912-14). Powstała w Fabryce Fajansu w Pacykowie. Pochodzi z lat 20. XX wieku. Kosztowała 49 tys. złotych. Zakup został dofinansowany ze środków ministra kultury i dziedzictwa narodowego.


Tajemnicze przedmioty z epoki brązu były ustandaryzowanym środkiem wymiany handlowej?

21 stycznia 2021, 11:56

Pieniądze to jeden z najistotniejszych wynalazków w dziejach człowieka. Znakomicie ułatwiają one wymianę towarów i usług. Zanim jednak przed około 2700 lat pojawiły się pierwsze standardowo wybijane monety, ludzie w różny sposób radzili sobie z wymianą handlową. Holenderscy naukowcy uważają, że zbadane przez nich nietypowe obiekty z wczesnej epoki brązu mogły być ustandaryzowanym środkiem wymiany.


Nowe badania podważają teorię o początkach nierówności w Europie

7 sierpnia 2025, 10:52

Globalne nierówności, poziom dystrybucji dóbr i akumulacji kapitału, są częstym przedmiotem dyskusji. Wiele dziedzin nauki zajmuje się badaniem historii powstawania hierarchii i nierówności w ludzkich społecznościach. Szeroko obecnie akceptowana teoria mówi, że pojawienie się rolnictwa i związanego z tym osiadłego trybu życia było zapowiedzią nieuniknionych nierówności. A do ich powstania w szczególności przyczyniło się wynalezienie radła, które umożliwiało akumulację kapitału i przekazywanie go kolejnym pokoleniom.


Maskotki z płatków patrzą na dzieci w dół, a na dorosłych prosto przed siebie

3 kwietnia 2014, 09:14

Przyglądając się 65 rodzajom płatków śniadaniowych w 10 różnych sklepach spożywczych, psycholodzy z Uniwersytetu Cornella zauważyli, że płatki przeznaczone dla dzieci umieszczano na półkach o połowę niżej niż płatki dla dorosłych (te pierwsze znajdowały się na wysokości 23 cali - ok. 58 cm - a drugie na wysokości 48 cali, czyli ok. 122 cm).


Wiemy, jak używanie marihuany przez nastolatków zwiększa podatność na uzależnienie od kokainy

23 kwietnia 2020, 05:16

Kontakt z marihuaną w wieku nastoletnim może ułatwiać uzależnienie się od kokainy. Naukowcy z Columbia University i włoskiego Uniwersytetu w Cagliari jako pierwsi przeprowadzili badania na poziomie molekularnym obserwując, jak wczesne wystawienie na działanie marihuany wpływa na późniejszą reakcję mózgu na kontakt z kokainą.


Grzybica skóry: przyczyny, objawy, leczenie

20 maja 2026, 12:48

Grzybica skóry to częsta infekcja dermatologiczna, która może powodować świąd, zaczerwienienie, łuszczenie się skóry i wyraźny dyskomfort. Choć początkowe objawy bywają niepozorne, nieleczone zakażenie może stopniowo się rozwijać i obejmować kolejne obszary ciała. Wczesne rozpoznanie oraz odpowiednie leczenie mają duże znaczenie dla ograniczenia objawów i zmniejszenia ryzyka nawrotów.


W starożytnych północnych Chinach zmiany genetyczne idą w parze ze zmianami gospodarczymi

5 czerwca 2020, 11:34

W północnych Chinach pojawiły się jedne z pierwszych wysoko zorganizowanych społeczności, których podstawę utrzymania stanowiła uprawa prosa. Specjaliści wyróżniają dwa główne centra tych upraw – baseny Rzeki Źółtej (Huang He) oraz Xiliao He (Zachodniej Rzeki Liao). Chcąc poznać historię genetyczną tych ludów dokonali porównania 55 genomów sprzed 7500–1500 lat z basenów Rzeki Żółtej, Xiliao He oraz Amuru


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk